Eğer hızlı ve kolay bir yatırım getirisi arıyorsanız, takım ömrünü uzatmak metal işleme operasyonları için en iyi seçeneklerden biridir. Birçok kişi aşınmayı azaltmak için hızlar, ilerlemeler, uygun programlama ve talaş inceltme veya kullandıkları kesici uçların kalitelerine ve kaplamalarına yönelse de, kesici takımın nasıl tutulduğu, sarf malzemelerden en iyi verimi almak için temel bir rol oynar. Döngüdeki değişkenler arasında, tutucu daha sabit bir unsurdur ve doğru olanı seçmek, çeşitli operasyonlarda takım ömrü için paha biçilmezdir.
Salınımı Yöneten Tutucular Seçin
Uygulamanız ne olursa olsun, aşınmayı sınırlamada en önemli faktörlerden biri, takımın parça ile sürekli ve eşit temas halinde olmasıdır; her diş eşit bir yük taşımalıdır. Salınımın (kesici takımın dönerken belirli noktalardaki çapındaki değişiklik) devreye girmesi durumunda, takım ömrü kaçınılmaz olarak zarar görür.
Freze kanalları parçaya farklı şekilde temas ettiğinde, her biri farklı hızlarda çalışır ve aşınır. Bu, sarf malzemelerin verimsiz kullanılması demektir. Salınımın takımlarınız üzerindeki etkisini tahmin etmenin basit bir yolu vardır. "Bir Ondalık = %10 Kuralı" der ki, bir ondalık salınım, takım ömrünü %10 artırır veya azaltır. Başka bir deyişle, beş ondalık salınım bir ondalığa düşürülürse, takım ömrü %40 iyileşir.

Salınımın ne kadar büyük bir fark yaratabileceğini merak ediyorsanız, bunu test ettik: sırasıyla .0008" ve .0006" salınıma sahip, aynı çapta (.118") karbür matkaplar. Daha az salınıma sahip matkap, 0.590" derinliğinde bir çelik iş parçasında 2.300 delik açarken, diğer matkap sadece 800 delik açtı. Bu, hem takım ömründe hem de takım değiştirme sürelerinde tasarruf sağladığını açıkça gösterdi.
Bu bilgilerle, bazı yaygın tutucu senaryolarına ve her birinde takım ömrünü maksimize etmenin yollarına bakalım.
Pens Tipi Tutucular ile Takım Ömrünü İyileştirme
Takım ömrünü artırmanın yollarından biri pens tipi tutucular kullanmaktır. Pens tipi tutucular, yüksek hassasiyet, yüksek hız kapasiteleri ve çok yönlü kullanımları ile bilinir. Pens kapağı, diğer tutuculara kıyasla daha fazla temas noktası ve esnek bir kavrama aralığı sunar. Ancak, bu araçlar da salınım ve düzensiz aşınmaya karşı hassastır. Özellikle uzunluk-çap oranı ve kütle arttıkça, tutucunun dönüşü üzerindeki etkisi artar. İşte takım ömrünü iyileştirmek için birkaç öneri:
- Rulman Somunları Tercih Edin: Daha pürüzsüz sıkma, düşük burulma, daha iyi kavrama kuvveti ve daha az mandren aşınması sağlar. Küçük tutucu bileşenlerini koruyan veya soğutma sıvısının verimli dağıtımını sağlayan özel somunlar sunuyoruz.
- Dayanıklı Çekme Civataları Kullanın: Deformasyona direnç gösterecek ve doğru konumlandırmayı koruyacak şekilde güçlü metallerden yapılmış çekme civataları kullanın.
- Penslerin Çökme Şeklini Unutmayın: Pensler genişlemek yerine takıma doğru çöker. Pens üzerindeki boyut genellikle maksimum çapını belirtir. Daha sığ konik ve kalın gövde tasarımı, eşmerkezliliği artırır ve titreşim ile sapmayı azaltır.

Yüksek Hızlı Tutucular ile Takım Ömrünü Uzatma
Yüksek hızlı işleme tamamen farklı bir süreçtir. Hız arttıkça, tutucunun merkezden sapmasına neden olan kuvvetler de artar. Bu durum, kesici üzerinde düzensiz radyal kuvvetlere ve dolayısıyla erken aşınmaya yol açabilir. Yüksek hızlı işlerde verimli takım ömrü, düzgün yüzey kalitesi ve üretkenlik sağlamak için tutucuların mümkün olduğunca rijit, kompakt ve kısa olması gerekir. Genel olarak yüksek hızlı işleme için tutucular düşünülürken, takım ömrü öncelikli olduğunda şu hususlara özellikle dikkat edilmelidir:
- Yüksek Kavrama Kuvveti: İç koniğin ekstra temas uzunluğu bu durumu artırır. Ayrıca, sığ bir mandren koniği ve mikro ayna yüzeyler eşmerkezli kuvveti artırır ve dengeye yardımcı olur.
- Tutucu Dengesi: Yüksek hız uygulamalarında en önemli faktördür. Yaygın olarak bilinen 2003 tarihli G2.5 standardı yerine, ISO 16084 hükümlerini inceleyin. Bu 2017 tarihli standart, döner takım sistemleri için özel olarak geliştirilmiş olup, mil-takım etkileşimini ve yükü dikkate alır.
- Çift Temaslı Tutucular: Yüksek hızlarda kararlılığı maksimize eder ve koniğin ve mil yüzeyinin tam temasını sağlayarak kesicilerin merkez hattında kalmasını sağlar.

Uzun Erişimli Tutucular ile Takım Ömrünü İyileştirme
Yüksek hızlı işleme gibi, uzun erişim senaryoları da dikkate alınması gereken yeni bir geometrik ve fiziksel etkiler seti ekler. Derin cepler ve boşlukları bitirmek her zaman bir zorluktur. Kısaca, takım milinden ne kadar uzak çalışırsa, hata ve/veya düzensiz aşınma için o kadar fazla alan olur. Uzun erişimli çalışmalarda takımları korumak için dikkate alabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:
- Hidrolik Tutucuları Düşünün: Doğal titreşim sönümlemesinin yanı sıra, küçük burun çapları ceplere ulaşmak ve 5 eksenli işleme için idealdir.
- Tutucuları Tam Bir Montaj Olarak Dengeleyin: Fabrikada dengelenmiş tutucular, uzun erişim uygulamaları için genellikle yetersizdir. Örneğin, CAT ve BT tutucular, çekme civatası ve kesici takım yerinde olacak şekilde, HSK tutucuları ise soğutma borusu ile dengelenmelidir.
- Bakımı Göz Ardı Etmeyin: Tutucu deliklerini temiz tutun ve kavrama kuvvetini düzenli olarak test edin. Takım ve mil temizleyicileri, operatörler için hızlı, kolay ve güvenlidir ve düzenli olarak kullanılmalıdır.
- Her Senaryoyu Kapsamadık: Ancak doğru tutucu, sarf malzemesi israfını önlemek için etkili bir çözümdür. (Karbür takımlar giderek daha pahalı hale geliyor.) Parça başına maliyet, gelişmiş bir takım tutucunun faydasını ölçmenin sağlam bir yoludur. Tek bir takımdan daha fazla takım ömrü elde etmek, aynı üretim maliyetinden daha fazla parça ve parça başına daha düşük maliyet anlamına gelir. Daha geniş bir perspektifte, daha kısa çevrim sürelerinin parça başına maliyeti düşürme üzerinde, makine veya operatör yük oranlarından bile daha büyük bir etkisi vardır.
Yani, paranızı daha az verimli bir yatırıma koymadan önce, takım tutucuların zaman içinde büyük getiri sağlayabileceğini düşünün.
*Bu bilgiler genel bilgiler olup ticari ve üretim süreçlerinizde mühendisleriniz ile birlikte taleplerinize en uygun seçimi yapmanızı öneririz.*
İlginizi Çekebilecek Blog Yazılarımız ;
Hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.